Opinia psychologów OZSS w sprawie o opiekę naprzemienną – znaczenie i przebieg badania
Orzekając w sprawach dotyczących ustanowienia opieki naprzemiennej, sądy mogą zasięgać opinii osób lub instytucji posiadających wiadomości specjalne z zakresu m.in. psychologii, czy pedagogiki. W tym celu, sądy w toczących się postępowaniach sądowych, najczęściej dopuszczają dowody z opinii tzw. Opiniodawczych Zespołów Sądowych Specjalistów (OZSS) lub ewentualnie opinii biegłych sądowych z zakresu psychologii lub pedagogiki.
Podstawę prawną dla działania Sądu polegającego na dopuszczeniu dowodu z opinii OZSS stanowi Art. 2901 KPC, zgodnie z którym, w sprawach rodzinnych i opiekuńczych sąd może zażądać opinii opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów. Z kolei podstawę prawną dla dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego stanowi art. 278 § 1 KPC. Przepis ten stanowi, że sąd może wezwać jednego lub więcej biegłych w wypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych.
Co istotne, to czy w konkretnej sprawie sąd w ogóle będzie chciał skorzystać z pomocy OZSS lub biegłych, zależy od swobodnej (ale nie dowolnej) decyzji danego sądu. Sąd może zatem dopuścić taki dowód ale nie musi tego robić, jeżeli będzie stał na stanowisku, że posiada wystarczający, inny materiał dowodowy (np. w postaci zeznań świadków i przesłuchania stron), pozwalający mu na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Co równie istotne sporządzenie opinii przez OZSS lub biegłego sądowego nie oznacza wyręczenia Sądu z obowiązku wydania samodzielnego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd powinien we własnym zakresie ocenić zasadność wniosków sporządzonej opinii i uwzględnić dowód w procesie wyrokowania lub uznać dowód za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia. Sąd ma prawo skorzystać także z kolejnej opinii, innych specjalistów, jeżeli wnioski sformułowane w pierwszej opinii uzna za niewystarczające.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że sąd ma prawo dopuścić dowód z opinii OZSS lub biegłego sądowego z urzędu, tj. we własnym zakresie albo na wniosek jednej lub obu stron postępowania.
Kluczowe znaczenie opinii wydanej przez OZSS lub biegłego sądowego w toku postępowania toczącego się przed sądem rodzinnym objawia się tym, że w praktyce najczęściej sądy rodzinne przychylają się do wniosków zawartych w takich opiniach. Jak wskazano w piśmiennictwie, zgodność orzeczeń z zaleceniami zawartymi w opinii oscyluje na poziomie 83% (Justyna Włodarczyk-Madejska, “Efektywność opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów”, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Analizy wymiaru sprawiedliwości Warszawa 2017 - z odwołaniem się do artykułu: W. Stojanowska, S. Nieuciński, Analiza niektórych elementów psychologicznej ekspertyzy w sprawach rozwodowych [w:] Diagnoza psychologiczna…)
Link do artykułu:
Tego ogólnego wyniku nie należy jednak w prosty sposób przekladać na sprawy o ustanowienie opieki naprzemiennej. Ostateczna decyzja zawsze należy do sądu, który ocenia opinię w zestawieniu z całym zgromadzonym materiałem dowodowym.
Opiniodawcze Zespoły Sądowych Specjalistów (OZSS)
W polskich sądach, Opiniodawcze Zespoły Sądowych Specjalistów (OZSS) działają od 2016 r., zastąpując wcześniej funkcjonujące Rodzinne Ośrodki Diagnostyczno-Konsultacyjne (RODK). Opiniodawczy zespół sądowych specjalistów wykonuje swoje zadania w strukturze organizacyjnej sądu, stanowiąc jego integralną część. W całej Polsce funkcjonuje kilkadziesiąt takich jednostek (około 70).
Zadaniem OZSS jest sporządzanie, na zlecenie sądu lub prokuratora, opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Co roku do OZSS wpływa kilkadziesiąt tysięcy zleceń na wykonanie opinii.
W skład OZSS wchodzą specjaliści z zakresu psychologii, pedagogiki, pediatrii, medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych, psychiatrii oraz psychiatrii dzieci i młodzieży. Jak wynika z danych Ministerstwa Sprawiedliwości (pismo z dnia 17 lipca 2024 r. Podsekretarza Stanu w MS, skierowane do Rzecznika Praw Dziecka), według stanu na dzień 31 grudnia 2023 r. w OZSS łącznie zatrudnione były 573 osoby, w tym 379 psychologów, 168 pedagogów i 21 psychiatrów.
Link do pisma:
Zespół sporządza opinie dla sądów i prokuratorów, a wykonywane przez członków zespołu czynności wykonywane powinny być z najwyższą starannością, zgodnie z aktualnymi wskazaniami wiedzy i nauki oraz z zasadami i etyką wykonywanego zawodu, bezstronnie i terminowo.
W skład danego zespołu badającego zawsze wchodzi co najmniej dwóch specjalistów. Specjaliści sporządzają opinię z uwzględnieniem ich kompetencji zawodowych. Każdy zespół badający:
analizuje akta sprawy;
przeprowadza wywiady z rodzicami lub opiekunami i rozmowy kierowane z dziećmi, uwzględniając w uzasadnionych przypadkach przeprowadzanie wywiadu wspólnie z obojgiem rodziców lub opiekunów;
dokonuje obserwacji zachowań i wzajemnych relacji osób badanych;
dokonuje charakterystyki psychologicznej osób badanych;
opracowuje wnioski i udziela odpowiedzi na tezę dowodową organu zlecającego.
Ponadto dla oceny kompetencji wychowawczych rodziców lub opiekunów małoletnich wskazane jest przeprowadzenie oceny ich funkcjonowania osobowościowego.
Wnioski z badań zawierające odpowiedzi na tezy dowodowe organu zlecającego specjaliści opracowują wspólnie.
Termin sporządzenia opinii zakreśla organ zlecający, przy czym, jak wynika z przepisów prawa opinia powinna być sporządzona nie później niż w terminie 21 dni od dnia zakończenia badania.
Faktycznie, jak wynika z powołanego już wcześniej pisma z dnia 17 lipca 2024 r. Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, średni czas realizacji zleceń przez OZSS we wszystkich kategoriach spraw w 2023 r. wyniósł 4,05 miesiąca, przy czym najdłuższe terminy realizacji zleceń sądowych dotyczą interesującej nas w niniejszym artykule, kategorii spraw: opiekuńczych, o rozwód, o separację oraz innych rodzinnych (cywilnych). Większość spraw z tych kategorii realizowana była w terminach powyżej 210 dni. Szczególnie długi czas oczekiwania dotyczy przy tym oczekiwania przez strony na samo przeprowadzenie badania, po zleceniu wydania opinii przez sąd. Trzeba zatem odróżnić oczekiwanie na przystąpienie do badania oraz oczekiwanie na wydanie opinii.
Jak wygląda badanie przeprowadzane przez Opiniodawcze Zespoły Sądowych Specjalistów (OZSS)?
Przebieg badania przed Opiniodawczym Zespołem Sądowych Specjalistów (OZSS) został doskonale opisany na stronie Sądu Okręgowego w Warszawie, w zakładce przygotowanej przez I Zespół OZSS, wobec czego poniżej przedstawiam link do strony, a dodatkowo porządkuje najważniejsze informacje, pochodzące z tego źródła wiedzy.
Link do strony:
Wyznaczenie terminu badania i zawiadomienie o terminie badania
Po dopuszczeniu przez właściwy sąd dowodu z opinii OZSS, sąd przesyła stosowne zlecenie kierownikowi danego OZSS. Po otrzymaniu zlecenia kierownik Ośrodka wyznacza termin badania. Wezwania wysyłane są około 30 dni wcześniej, za pośrednictwem poczty ze zwrotnym poświadczeniem odbioru wezwania. W szczególnych przypadkach badani powiadamiani są o terminie telefonicznie.
Ważną kwestią jest przekazywanie przez osoby badane swoich numerów telefonów do akt sprawy, co pozwala na sprawną organizację badań, oraz ewentualnie możliwe powiadomienie o zwalniającym się wcześniej, niż standardowo planowanym, terminie badania.
Miejsce i czas trwania badania
Badania niezbędne do wydania opinii przeprowadza się w siedzibie Ośrodka. Zwykle trwają one około 6 godzin. W zależności od specyfiki sprawy mogą być wyznaczane dodatkowe terminy badań. Czas procesu diagnostycznego dostosowywany jest indywidualnie i uzależniony jest od złożoności sprawy, dynamiki przeprowadzanych wywiadów oraz potrzeb i możliwości dzieci.
Przebieg badania
Na początku spotkania osoby badane otrzymują podstawowe informacje na temat przebiegu spotkania i zasad obowiązujących podczas badania.
Następnie, po uzyskaniu zgody na badanie, specjaliści przedstawiają plan badania, z uwzględnieniem indywidualnych uwarunkowań związanych z postępowaniem sądowym oraz sytuacją osób badanych.
Badanie rodziców
Badanie osób dorosłych obejmuje wnikliwe wywiady indywidualne, testy psychologiczne oraz, niekiedy, rozmowę wspólną.
Badanie dziecka
Badanie dziecka jest przeprowadzane bez obecności rodzica. W każdym momencie badania dziecko może zwrócić się do rodzica, jak również rodzic wie, gdzie przebywa jego dziecko podczas badania. Specjaliści omawiają z rodzicami specyfikę badania dziecka. Metody każdorazowo dobierane są indywidualnie.
Rodzice opiekunowie mają możliwość wspólnego spędzania czasu z dzieckiem w sali zabaw. Sprzyja to uprzyjemnieniu pobytu dziecka w Ośrodku, ale też pozwala badającym na dokonanie obserwacji relacji zachodzących pomiędzy osobami badanymi.
Przygotowanie dziecka do badania
Wskazane jest, aby dzieci zostały poinformowane o spotkaniu w OZSS w taki sposób, aby nie były zaskoczone wizytą wiążącą się z badaniem. Przekazanie krótkiej informacji o celu spotkania, bez nadmiarowych reakcji emocjonalnych, a także bez przekazywania szczegółów trwającego konfliktu między dorosłymi, pozwoli zminimalizować przeżywany niepokój przed nową dla dziecka sytuacją. Dziecko powinno wiedzieć, że w dniu badania, będzie rozmawiać, rysować i bawić się z osobami, które są zaproszone na spotkanie, jak również badającymi.
Co należy zabrać na badanie?
Planując udział w badaniu wskazane jest, by:
- rodzice pamiętali o zabraniu niezbędnych rzeczy, które zwykle zabierają wychodząc z dzieckiem na dłuższy czas,
- zabrać książeczkę zdrowia dziecka,
- zabrać dokumentację medyczną dotyczącą dziecka, jeśli było lub jest leczone specjalistyczne,
- zabrać opinię z placówki do której uczęszcza dziecko (żłobka/przedszkola/szkoły),
- zabrać opinie z poradni, od psychologów, psychoterapeutów, gdzie dziecko było badane,
- przekazać do wglądu świadectwa szkolne (dotyczy dzieci w wieku szkolnym).
Dodatkowo, jeśli rodzice nie posiadają opinii z placówki, do której uczęszcza dziecko, wskazanym jest, aby przed spotkaniem rodzice zwrócili się do placówki o jej wydanie (każda placówka ma obowiązek wydać na prośbę rodzica opinię na temat funkcjonowania dziecka).
Sporządzenie opinii
Po zakończeniu procesu diagnostycznego specjaliści sporządzają opinię, uwzględniając cały dostępny materiał badawczy (analiza akt sprawy, wywiadu, testy psychologiczne, obserwacja interakcji osób badanych).
Opinia sporządzona jest zgodnie ze schematem, określonym przez przepisy prawa. Schemat opinii widoczny jest na poniższym zdjęciu.
Co specjaliści oceniają w sprawie o opiekę naprzemienną?
Jak podnosi autorka Justyna Włodarczyk-Madejska, w wymienionym już wcześniej artykule: “Efektywność opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów” (Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Analizy wymiaru sprawiedliwości Warszawa 2017), z powołaniem się na kwestie zbadane przez autorkę Elżbietę Holewińską-Łapińską w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości w 2017 roku w ramach projektu pt. „Kontakty ustalane z innymi osobami niż rodzice”, wśród najczęściej zadawanych pytań przez Sąd, kierowanych do OZSS znajdują się pytania o: więzi emocjonalne między rodzicami a małoletnimi oraz o sugestie w zakresie konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie, pytania o to, czy określone kontakty lub też ich ustalenie jest zasadne, pytania o ocenę wydolności wychowawczej rodziców, o zasadność określonego (wymienionego) rozstrzygnięcia. Sądy zapytują OZSS także o stan zdrowia (fizycznego i psychicznego) małoletniego, ocenę wydolności i charakterystykę środowiska rodzinnego małoletniego, charakterystykę osobowości rodziców. Zdarzają się także zapytania o ocenę kwestii dobra dziecka, czy też konfliktu występującego w rodzinie i jego wpływu na dziecko oraz ocenę częstotliwości kontaktów rodziców z dziećmi.
Jak wynika z badania blisko 80% opinii uznano za w pełni odpowiadające na pytania sądu (w tym 63% z nich zawierało dodatkowe ustalenia). Zainteresowanych szczegółami przeprowadzonego badania odsyłam ponownie do powyższej publikacji.
Link do artykuły autorki Justyny Włodarczyk-Madejskiej:
W związku natomiast z faktem, że niniejszy artykuł dotyczy ściśle określonego przypadku opieki naprzemiennej, przedstawiam poniżej moje własne rozważania, wynikające z mojego doświadczenia na temat tego, w jaki sposób sąd i OZSS proceduje, w tym względzie.
Aby ocenić, jakie kwestie będą dla sądu i OZSS najważniejsze musimy wyjść od tego, jakie przesłanki decydują o ustanowieniu lub odmowie ustanowienia opieki (pieczy naprzemiennej). Kwestii tej poświęciłem szczegółowy artykuł, do którego przeczytania zachęcam.
Link do mojego artykułu:
W tym miejscu zwięźle podsumuję natomiast, iż dla sądu kluczowe będą następujące dane: czy orzeczenie opieki naprzemiennej będzie zgodne z dobrem dziecka, czy dziecko znajduje się już na takim etapie rozwoju, który pozwala na zastosowanie modelu opieki naprzemiennej, w tym, czy wiek dziecka jest odpowiedni dla tego modelu, jaki stosunek ma samo dziecko do możliwości posiadania dwóch centrów życiowych, czy rodzice dziecka są w stanie współpracować ze sobą przy sprawowaniu pieczy naprzemiennej, jakie są ich wzajemne relacje, czy nie znajdują się w konflikcie (takim, który uniemożlwia współpracę przy pieczy naprzemiennej), jak wygląda komunikacja rodziców w sprawach dziecka, jak wygląda codzienna organizacja sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodziców, w tym odległości między ich miejscami zamieszkania, jak wygląda ich sytuacja finansowa i zawodowa, jaka jest motywacja rodziców dla chęci ustanowienia opieki naprzemiennej, ewentualnie jak wygląda częstotliwość kontaktów rodzica z dzieckiem, który z dzieckiem nie zamieszkuje, jak wygląda środowisko rodzinne, rówieśnicze i szkolne dziecka.
To z punktu widzenia powyższych przesłanek Sąd będzie oceniał zasadność ustanowienia opieki naprzemiennej lub potrzebę skorzystania z innego rozwiązania. Stąd również sama opinia OZSS wykonana na zlecenie Sądu będzie, co do zasady koncentrowała się wokół ww. zagadnień, przy czym wyłącznie tych, które specjaliści będą mogli ocenić z punktu widzenia posiadanej wiedzy psychologicznej, czy też pedagogicznej. Warto tu zachować precyzję. Nie wszystkie bowiem okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o opiekę naprzemienną należą do zakresu specjalistycznej oceny psychologicznej lub pedagogicznej.
Przykładowo więzi emocjonalne, kompetencje rodzicielskie, funkcjonowanie dziecka i zdolność rodziców do współpracy – to zagadnienia, w których opinia specjalistów może mieć istotne znaczenie. Natomiast warunki mieszkaniowe, odległość między domami, organizacja codziennych obowiązków, czy też sytuacja finansowa i zawodowa rodziców, jakkolwiek mogą być istotne dla oceny praktycznych możliwości sprawowania opieki naprzemiennej, to sąd będzie je musiał ocenić samodzielnie na podstawie całego materiału dowodowego. Opinia OZSS nie zastąpi sądu w tej ocenie. Opinia OZSS nie będzie zatem koncentrowała się na wszystkich wymienionych przesłankach, lecz że będzie dotyczyła tych aspektów sytuacji rodzinnej, które wymagają wiadomości specjalnych. Pozostałe okoliczności sąd oceni na podstawie całego zgromadzonego materiału.
Zwracam przy tym uwagę, że bardzo często w toku postępowania, czy to rozwodowego, czy też innego, w którym sąd ma zadecydować o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, wnioski matki i ojca są ze sobą sprzeczne. Na przykład matka dziecka domaga się pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, jednak z ustaleniem miejsca zamieszkania, czy też pobytu dziecka przy matce oraz ustaleniem kontaktów ojca z dzieckiem w określonym wymiarze czasowym. Ojciec dziecka pragnąc natomiast utrzymać większy kontakt z dzieckiem, wnosi o orzeczenie opieki naprzemiennej. W związku ze sprzecznymi wnioskami, jedna ze stron wnosi o dopuszczenie dowodu z opinii OZSS. W tej sytuacji najczęściej sąd zleci badanie OZSS, które ma dać mu konkretną odpowiedź na pytanie, czy z punktu widzenia dobra dziecka, uzasadnione jest orzeczenie opieki naprzemiennej, czy też orzeczenie o ustaleniu miejsca zamieszkania dziecka przy matce z określonymi kontaktami ojca. Sąd najpewniej poprosi OZSS o ustalenie i porównanie więzi rodzicielskich dziecka z poszczególnymi rodzicami, ocenę kompetencji rodzicielskich obojga rodziców, ich zdolności do współpracy oraz ocenę tego, który z rodziców daje większą rękojmię sprawowania należytej pieczy nad dzieckiem. Wobec faktu, że wnioski stron są sprzeczne, opinia OZSS nie będzie koncentrowała się przy tym wyłącznie na kwestii opieki naprzemiennej, z całą pewnością będzie szeroka i w sposób kompleksowy przedstawi sądowi rekomendację w zakresie możliwości orzeczenia o władzy rodzicielskiej rodziców. Nawet jednak, gdyby oboje rodzice zgodnie wnosili o ustanowienie opieki naprzemiennej, nie można wykluczyć, że sam sąd, gdy nabierze z różnych przyczyn wątpliwości, będzie chciał z urzędu zlecić wykonanie opinii OZSS, w celu weryfikacji, czy taki model wykonywania władzy rodzicielskiej będzie zgodny z dobrem dziecka.
Znaczenie opinii w sprawie o ustanowienie opieki naprzemiennej
Jak już podniesiono na wstępie artykułu, w istotnej części spraw, sądy opierają się na wnioskach płynących z opinii OZSS, zwłaszcza, że część sądów kieruje do OZSS pytania, które zmierzają do odpowiedzi wprost, jaki model wykonywania władzy rodzicielskiej byłby w danym stanie faktycznym najlepszy dla dobra dziecka. Zarazem, jak wskazano już w niniejszym artykule w oparciu o piśmiennictwo, zgodność orzeczeń z zaleceniami zawartymi w opinii oscyluje na poziomie 83%. Zwróciłem jednak uwagę, że jakkolwiek przytoczone 83% pochodzi z opracowania naukowego, to nie należy automatycznie przedstawiać tej wartości, jako aktualnego wskaźnika dla spraw o opiekę naprzemienną, natomiast jest to pewnego rodzaju drogowskaz, który wskazuje nam kluczowe znaczenie opinii OZSS dla wyrokowania w sprawie.
Aby pokazać Państwu znaczenie opinii OZSS w praktyce, poniżej wskazuję trzy przykładowe orzeczenia sądów (na które powoływałem się już w artykule o przesłankach ustanowienia opieki naprzemiennej). Na poniższych przykładach można zaobserwować, że wnioski zawarte w wydanej w sprawie opinii OZSS, najczęściej posłużą Sądowi w celu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Przykład 1 - wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt V ACa 776/18
W wydanym wyroku sąd oparł się na opinii OZSS i ustalił, że rodzice sprawować będą nad małoletnimi dziećmi pieczę naprzemienną.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe i na podstawie opinii (...) Zespołu (...) Sądu Okręgowego w Warszawie ustalił, że predyspozycje rodziców do sprawowania bezpośredniej pieczy nad małoletnimi są porównywalne, małoletni pragną udziału obojga opiekunów w swoim życiu i żadnego z nich nie wyróżniają, oraz że zaadaptowali się do pozostawania pod pieczą naprzemienną zapewniającą równy udział każdego z rodziców w ich życiu i jest to zgodne z ich potrzebą (k.227). W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny uwzględnił pisemne porozumienie rodziców o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej jako zgodne z dobrem małoletnich dzieci i na podstawie art. 386 § 1 KPC zmienił zaskarżony wyrok w punkcie drugim określając sposób wykonywania władzy rodzicielskiej zgodnie z ww. porozumieniem.
Przykład 2 - wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 10 listopada 2021 r., VI Nsm 2569/18
W wydanym wyroku sąd oparł się na opinii OZSS i ustalił, że miejscem pobytu małoletnich jest każdorazowe miejsce zamieszkania ich matki.
W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że, w ocenie biegłej brak współpracy rodzicielskiej i poprawnej komunikacji miedzy rodzicami dzieci uniemożliwia sprawowanie przez nich pieczy naprzemiennej. Warunkiem absolutnie niezbędnym i koniecznym do tej opieki jest dobra współpraca rodziców między sobą w obszarze wychowania dzieci oraz dialog i porozumienie między rodzicami w kwestiach wychowawczych, a także dostrzeganie roli drugiego rodzica jako niezbędnej osoby w dalszym życiu i prawidłowym rozwoju dziecka.
Warto jednak zaznaczyć, że ostatecznie to na Sądzie spoczywa ciężar rozstrzygnięcia sprawy, a Sąd może krytycznie ocenić sporządzoną opinię i nie zgodzić się z wnioskami z niej płynącymi. Przykład takiego orzeczenia poniżej.
Przykład 3 - postanowienie Sądu Rejonowego w Opolu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 3 lutego 2023 roku, III Nsm 1074/20
W wydanym wyroku sąd nie uwzględnił opinii OZSS i nie ustanowił opieki naprzemiennej.
W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że, Sąd nie podzielił wniosków biegłych w zakresie możliwości wprowadzenie nad małoletnim opieki naprzemiennej. Przede wszystkim należy mieć na uwadze fakt, iż rodzice małoletniego tylko pozornie są w stanie współpracować w sprawach syna. Rywalizują w tym zakresie między sobą oraz stosują odmienne metody wychowawcze, co nie sprzyja wychowaniu dziecka, a także może być przyczyną problemów sprawianych przez małoletniego w ostatnim czasie na terenie placówki szkolnej. W ocenie Sądu rodzice nie są w stanie ujednolicić postaw wychowawczych, ani nawiązać ścisłej współpracy rodzicielskiej. Ponadto za wprowadzeniem takiego uregulowania nie przemawia wiek dziecka, które właśnie rozpoczęło edukację w szkole podstawowej i winno mieć jedno stałe miejsce zamieszkania i pewność co do swojej sytuacji rodzinnej.
Podsumowanie
Opinia OZSS (ewentualnie biegłego) może mieć istotne znaczenie w sprawie o ustalenie sposobu wykonywania pieczy nad dzieckiem, w tym w sprawie o opiekę naprzemienną. Pozwala sądowi uzyskać specjalistyczną ocenę więzi dziecka z rodzicami, kompetencji wychowawczych oraz innych aspektów funkcjonowania rodziny wymagających wiadomości specjalnych.
Nie oznacza to jednak, że wnioski opinii automatycznie przesądzają o rozstrzygnięciu. Sąd powinien ocenić ją w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym, uwzględniając przede wszystkim dobro dziecka.
Jeżeli uczestniczą Państwo w postępowaniu dotyczącym opieki nad dzieckiem i chcą ocenić znaczenie opinii OZSS dla swojej sprawy, warto przeanalizować ją w kontekście zgromadzonych dowodów, stanowisk stron oraz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Zaprszam do kontaktu z kancelarią.
Łukasz Ozga
radca prawny
Komentarze